A Política da Menstruação
por Juddy Garcez Moron
Política. Esta certamente é uma palavra que ouvimos com frequência nas aulas de graduação em Relações Internacionais. Política, poder, balança de poder, anarquia, soberania, Estado e tantos outros conceitos-chave que dizem muito, mas ao mesmo tempo quase nada. Como é possível observar na vasta obra de Cynthia Enloe, a política - e o internacional - nada mais são do que um amontoado de pequenos acontecimentos diários que, quando conectados, formam este etéreo arcabouço. O imaginário acerca do público político e do privado apolítico é reiterado todos os dias nas construções tanto da disciplina, quanto de nossas próprias vivências, e, em última instância, esta dicotomia surge como uma profecia autorrealizável em nossos corpos que, por sua vez, ocupam um lugar no Estado - ou melhor, são o Estado em seu caráter mais físico.
Falar de menstruação, então, é falar dos nossos corpos, das nossas vivências e experiências. Porém, é falar também do Estado, de política e sangue. Antes de desenvolver mais este raciocínio, trago aqui um excerto Winkler (2020), em que a autora reafirma o caráter político-social da menstruação.
A maioria dos artigos sobre menstruação começa apontando que a menstruação é um processo biológico normal. Isso, é claro, é verdade. Mas ao mesmo tempo, a menstruação é muito mais para muitas pessoas; na verdade, é fundamental. A menstruação une o pessoal e o político, o íntimo e o público, o fisiológico e o sociocultural. (WINKLER, 2020, p.9)
Como Ana Von Reuber (2012) aponta, menstruar é considerado um assunto doméstico e obsceno e, como tal, apolítico. Mas será mesmo que tal consideração está correta? Assim como eu - e tantas outras mulheres - Sophie Laws (1990) não somente discorda, como problematiza tais premissas sociais em seu livro “Problemas de Sangue: a Política da Menstruação”. Embora seja um senso comum já bem estabelecido nas sociedades Ocidentais, menstruar não é sinônimo de sujeira ou descuido; não é, necessariamente, um período de dores e isolamento. Ou ao menos não deveria ser. Entretanto, como Laws (1990, p.3) comenta, “Todas as teorias relacionadas com os significados da menstruação, embora simples, são políticas por natureza, em uma sociedade dividida por gênero.”
Uma possível causa para tal problema é a forma como o corpo feminino¹ é visto e tratado no Ocidente. Conforme Rich (1995, p.285), “Eu não conheço nenhuma mulher (...) para a qual seu corpo não é um problema fundamental: seu significado enevoado, sua fertilidade, seu desejo, sua assim chamada frigidez, sua fala sangrenta, seus silêncios, suas mudanças e mutilações, seus estupros e amadurecimento.”. A forma como a menstruação é vista é, portanto, um dos produtos desta “desavença” que temos com nossos corpos, o que advém do patriarcado e consequemente da institucionalização de uma noção de que fenômenos extremamente políticos, como a maternidade, a heterossexualidade e a monogamia, para citar alguns, são fatos naturais.
Bobel (2010) faz uma leitura deveras interessante sobre os impactos do não engajamento de pessoas que menstruam em debates acerca da menstruação. A autora, apoiada no trabalho da linguista Suzette Elgin, afirma que “Apesar da centralidade da menstruação, até nossa linguagem falha em representá-la adequadamente.” (BOBEL, 2010, p.29) Isto é, ainda que na prática cada pessoa que menstrua o faz de uma forma única, temos somente a palavra “menstruação” para dar conta de todo o rol de vivências relacionadas à temática. Bobel (2010) recupera algumas das palavras da linguagem feminina inventada por Elgin em 1984: husháana, que significa menstruar dolorosamente; desháana, menstruar cedo; e ásháana, menstruar alegremente.
Se na linguagem já há essa defasagem, na prática então ela acontece de forma quase que violenta. O tabu que cerca a menstruação, a impossibilidade de conversar sobre o tema fora dos círculos femininos e a falta de compreensão sobre a menstruação de forma geral causa sérios problemas. Gaybor (2020) relembra o caso da famosa escritora Rupi Kaur e o banimento do instagram de sua foto com sangue menstrual em cima de sua cama. Este é um exemplo simples, mas se em uma rede social tão disseminada como o Instagram tal política de exclusão é adotada, fora das redes é ainda pior. Afinal, quem nunca escondeu um absorvente no bolso enquanto estava na escola? Quem nunca perguntou baixinho e em um sussurro quase criminal para a amiga “você tem um absorvente para me emprestar?”
E, por que mesmo sabendo que não é “pecado” menstruar, e que não somos sujas ou menos pessoas por isto, ainda sentimentos vergonha ou medo de falar sobre o assunto? Sala (2019) nos dá uma resposta. Para a autora, a dimensão histórico-social da menstruação é permeada por três níveis constitutivos do exercício colonial:
O do poder, em que se nega o valor político e público da menstruação e por isso mesmo, não se considera a implementação de políticas públicas adequadas para a distribuição equitativa, aquisição gratuita e obrigatória e gestão informada e consciente das tecnologias menstruais que o mercado oferece hoje; o do conhecimento, a partir do qual se impõe uma forma única de abordar o sangramento menstrual, o biomédico, e persiste não só em ignorar outras formas mais especulativas e até estéticas (...), mas ao negar (antigas) epistemologias outras baseado em saberes ancestrais, de raízes populares e espirituais, intimamente ligados à concepção especular do corpo e da natureza; o de gênero, a partir do qual uma menstruação essencialmente feminina é construída, ao mesmo tempo em que as novas mulheres são encorajadas - novas, porque aos olhos da sociedade elas deixam de ser meninas ao se tornarem "mulheres" e novas, já que são redefinidas como suas a participação na esfera pública torna-se cada vez mais relevante para uma experiência menstrual de seus períodos, graças aos quais podem se integrar na sociedade ao mesmo tempo que os homens. (SALA, 2019, p.2)
A política menstrual envolve, então, uma série de elementos, que variam desde a colonização de gênero e saberes ancestrais, até ao impasse entre a compulsoriedade da maternidade e a impossibilidade de admitir que uma pessoa que pode engravidar é uma pessoa que menstrua. Este caráter político da menstruação também perpassa o Estado, como Sala (2019) nos relembra: a criação de políticas públicas que ofereçam segurança menstrual para todas nós é urgente. E, considerando todas estas questões, é vital trazermos este debate não só para as RIs, mas para o internacional diário que reside em nossas rotinas e em nosso sangue.
Notas
¹ Embora eu utilize corpo feminino como sinônimo de corpo que menstrua, o faço somente com base na escrita dos textos integrais. Como Bobel (2010) argumenta, pessoas que menstruam nem sempre são mulheres.
Referências Bibliográficas
BOBEL, Chris. New blood: third-wave feminism and the politics of menstruation. New Brunswick, New Jersey, and London: Rutgers University Press, 2010.
LAWS, Sophie. Issues of Blood: the Politics of Menstruation. London: The Macmillan Press, 1990.
RICH, Adrienne. Of woman born: Motherhood as experience and institution. New York: Norton, 1995.
SALA, Núria C. Menstruación decolonial. Revista Estudos Feministas, Florianópolis, 28(1): 2019.
VON REBEUR, Ana. El asunto. La menstruación al desnudo. Buenos Aires: Planeta, 2012. E-book.
WINKLER, Inga T. Introduction: Menstruation as Fundamental. In: BOBEL, Chris et al. (eds.) The Palgrave Handbook of Critical Menstruation. Palgrave Macmillan, 2020.





https://gamebaidoithuong.capital/xoc-dia/ có đáng để lướt thử không? Mình trả lời luôn là có, ít nhất là về khoản trình bày. Ban đầu mình cứ nghĩ kiểu bài “top 10” hay bị dài dòng, nhưng trang này lại chia tiêu đề rõ ràng nên kéo xuống cái là biết đang nói phần nào, đọc kiểu tiện tay chứ không phải ngồi nghiền ngẫm. Mình thích mấy đoạn tóm tắt dạng gạch đầu dòng, nhìn qua là nắm được mấy ý như bàn cược chạy mượt hay nạp–rút nhanh (mấy thứ này ai cũng quan tâm mà). Đọc một lúc thấy họ giữ nhịp bài khá đều, không nhảy ý lung tung, nên lướt trên điện thoại cũng ổn. Nói chung phần…
iwin club tối qua lúc nghỉ tay mình lướt thử cho biết, kiểu xem nó trình bày thế nào thôi chứ cũng không định ngồi lâu; vừa vào là thấy menu để ngay chỗ dễ nhìn nên mình chuyển qua lại vài mục khá nhanh, không phải đoán xem nút nằm ở đâu (mấy trang mình hay gặp hay giấu tùm lum). Nội dung thì họ chia thành các khối nhìn gọn, khoảng cách vừa đủ nên mắt mình đọc một mạch, kéo xuống cũng không bị rối vì chữ với khung không chồng chéo lên nhau. Mình còn để ý các tiêu đề nổi bật rõ ràng, nên chỉ cần liếc là biết đoạn nào đang nói gì, nhất…
SUNWINYK COM tối qua mình tranh thủ lúc nghỉ tay nên ghé qua xem nhanh. Mình chỉ lướt trang chủ thôi, kiểu xem họ trình bày ra sao chứ không đọc kỹ từng dòng. Cảm giác bố cục được chia khối rõ, nên kéo xuống vẫn theo mạch được, các tiêu đề đặt ngay chỗ dễ nhìn nên mắt bắt nhịp nhanh (mình hay khó chịu mấy trang chữ dồn). Trên đầu trang có cái tiêu đề “Sunwin - Trang Chủ Chính Thức Không Bị Chặn Của Sun.Win 2026” nổi bật, nhìn cái là biết đang ở đúng trang nào. Menu cũng đặt khá tiện, bấm qua lại vài mục phản hồi ổn, chữ cỡ vừa nên đọc lướt không…
https://ae888.cat/ mình lướt thử vì thấy bạn bè nhắc mấy lần, kiểu tò mò xem trang họ làm có rối không. Vào cái là thấy bố cục chia khu khá gọn, không bị nhồi chữ, nên nhìn qua cũng định hình được mình đang ở đâu. Mình có để ý họ ghi là hỗ trợ cả web lẫn điện thoại (Android/iOS) nên thử kéo trên màn hình nhỏ, các khối nội dung vẫn co lại ổn, không bị vỡ layout. Không đọc sâu mấy phần giới thiệu hay giấy tờ gì, chỉ xem cách họ đặt tiêu đề và sắp xếp thông tin thôi. Menu để ngay chỗ dễ thấy, bấm qua lại mượt, và các heading được tách thành…
PG99YK.COM nghe nói là kiểu trang giải trí trực tuyến giao diện thân thiện với tốc độ truy cập ổn định, nên mình tò mò bấm vào xem thử họ trình bày ra sao. Mình không có thời gian ngồi đọc hết nội dung hay tìm hiểu sâu gì đâu, chủ yếu liếc qua bố cục xem có dễ dùng không thôi (vì nhiều trang nhìn rối là mình thoát liền). Cảm giác là trang sắp xếp khá gọn, các khối nội dung chia theo tiêu đề rõ ràng nên kéo xuống là biết đoạn nào đang nói về cái gì, không cần đoán mò. Mình cũng để ý tốc độ tải ổn, chuyển qua lại mấy mục không bị…